Pigment is de natuurlijke kleurstof van je huid. Wordt het ongelijk verdeeld, dan zie je donkere vlekken of een onegale teint: dat heet hyperpigmentatie. Het is zelden gevaarlijk, wel vaak vervelend om naar te kijken. En het is goed te verbeteren, mits je weet waar het vandaan komt.
Bij CadanCe Huidinstituut in Den Haag zien we het dagelijks: een vlek op de wang die na de zomer niet meer weggaat, een bruin plekje op de plek van een oud puistje, of een waas boven de lip. Hieronder leggen we uit hoe pigment ontstaat, welke soorten vlekken je kunt hebben en wat daadwerkelijk helpt.
Hoe ontstaat pigment in je huid?
Het pigment in je huid heet melanine. Pigmentcellen (melanocyten) maken het aan. Melanine geeft je huid, haar en de iris van je oog kleur, en het beschermt het erfelijk materiaal in je huidcellen tegen UV-straling.
Komt er zon op je huid, dan maken de pigmentcellen extra melanine aan. Zo bruin je. Gaat die aanmaak of verdeling op een plek uit balans, dan hoopt het pigment zich daar op. Je ziet dan een donkerder vlekje of een grotere verkleuring.
Wat veroorzaakt pigmentvlekken?
Meestal speelt er meer dan één ding tegelijk. Dit zijn de vijf meest voorkomende oorzaken:
- Zonlicht. UV-straling is de grootste trigger. Je ziet het vooral op gezicht, handen en decolleté.
- Hormonen. Zwangerschap en hormonale anticonceptie kunnen de pigmentcellen extra aanzetten. Het zwangerschapsmasker (melasma) is hier het bekendste voorbeeld.
- Ontstekingen en huidbeschadiging. Na acne, een wondje of eczeem kan er een bruine vlek achterblijven, ook als de puist allang weg is. Dit heet post-inflammatoire hyperpigmentatie.
- Leeftijd. Zonschade stapelt zich op. Daardoor verschijnen er vanaf je 30e of 40e vaker ouderdomsvlekken.
- Aanleg en huidtype. De één maakt sneller pigment aan dan de ander. Bij een donkerdere huidtint blijven vlekken vaak langer zichtbaar.
Welke soorten pigmentvlekken zijn er?
Niet elke vlek ziet er hetzelfde uit, en dat bepaalt mede welke aanpak past.
- Zonne- en ouderdomsvlekken: kleine tot middelgrote, licht- tot donkerbruine vlekjes op plekken die veel zon krijgen.
- Melasma: grotere, vaag begrensde bruine of grijsbruine vlekken, meestal symmetrisch op wangen, voorhoofd of bovenlip.
- Post-inflammatoire hyperpigmentatie: een donkere plek op de plek van een eerdere puist, wondje of ontsteking.
Twijfel je over een vlek die verandert van kleur, vorm of grootte, of die jeukt of bloedt? Laat die dan eerst door je huisarts bekijken.
Hoe behandel je hyperpigmentatie?
Er is geen behandeling die voor iedereen hetzelfde werkt. Hoe snel pigment vervaagt, hangt af van je huidtype, de oorzaak en hoe diep het pigment zit. Daarom starten we met een huidanalyse en maken we een persoonlijk plan. Dit zijn de technieken die we bij pigment inzetten:
- IPL: lichtflitsen die door het pigment worden opgenomen, waarna je huid de vlekken stap voor stap afbreekt. Past bij zon- en ouderdomsvlekken.
- Peelings: enzymatische en chemische peelings halen de bovenste huidlaagjes weg, zodat er egalere huid voor in de plaats komt.
- Microneedling: met een speciale pen maken we hele kleine prikjes. Je huid gaat daardoor harder werken aan herstel en vernieuwing.
Reken op een kuur van meerdere behandelingen. De meeste mensen zien na 3 tot 4 behandelingen dat de vlekken zichtbaar vervagen, maar bij de één gaat dat sneller dan bij de ander. Na een behandeling is je huid tijdelijk gevoeliger: bescherm haar dan goed met SPF en blijf uit de zon. Doe je dat niet, dan kan het pigment terugkomen.
Meer over deze aanpak lees je op onze pagina over hyperpigmentatie.
Pigmentvlekken voorkomen: dit kun je zelf doen
- Smeer elke ochtend SPF 30 of hoger, ook in de winter en op bewolkte dagen. UV-straling gaat gewoon door wolken heen.
- Kies een product dat ook PA-bescherming biedt. SPF beschermt tegen UVB, PA tegen UVA.
- Smeer meerdere keren per dag opnieuw, zeker als je zweet of in het water bent geweest.
- Blijf niet lang in de felle zon. Een hoed of pet helpt extra.
- Laat de zonnebank links liggen: die geeft een hoge dosis UV en maakt vlekken lastiger te behandelen.
- Kriebel niet aan puistjes of korstjes. Zo’n wondje kan een donkere plek achterlaten.
Veelgestelde vragen over pigment
Soms vervagen ze langzaam, bijvoorbeeld vlekken na een puistje. Vlekken door zonschade of hormonen blijven vaak zichtbaar en kunnen donkerder worden als je geen SPF gebruikt. Een huidanalyse laat zien wat bij jouw huid past.
De meeste mensen zien na 3 tot 4 behandelingen dat pigmentvlekken zichtbaar vervagen. Hoe snel het gaat, hangt af van je huidtype en hoe diep het pigment zit. Tijdens het consult bespreken we een realistische verwachting.
Ja, dat kan. Zon, hormonen en ontstekingen kunnen de pigmentcellen opnieuw aanzetten. Dagelijks SPF gebruiken en direct zonnen na een behandeling vermijden verkleint die kans.
De meeste mensen ervaren een prikkelend gevoel dat goed te verdragen is. Het verschilt per techniek en per persoon. Verdovende crème is desgewenst beschikbaar. Na afloop kan je huid 1 tot 2 dagen wat rood zijn.
Wil je weten wat jouw huid nodig heeft?
Tijdens een vrijblijvend consult bekijken we je huid van dichtbij, bespreken we wat de vlekken veroorzaakt en welke aanpak past. Je krijgt eerlijk advies, ook over wat wel en niet realistisch is. Boek nu een gratis consult bij CadanCe Huidinstituut in Den Haag.
